Dieta osoby leżącej. Jak karmić leżącego podopiecznego?

Co się dzieje z leżącym seniorem?

U osób w podeszłym wieku dochodzi stopniowo do wielu zmian związanych z prawidłowym funkcjonowaniem organizmu. Najpoważniejsze konsekwencje pociąga za sobą spowolnienie metabolizmu, a więc efektywność przetwarzania pożywienia w ważne składniki budulcowe. Przez to właśnie w ciałach seniorów zmniejsza się procent masy mięśniowej, zastępowanej przez tkankę tłuszczową. Proces ten przyspieszają m.in. postępujące z wiekiem ograniczenie pracy ślinianek i produkcji enzymów trawiennych. Dochodzące do tego ubytki w uzębieniu utrudniają seniorowi spożywanie posiłków, które – gdy nie są właściwie przegryzione, a enzymów trawiennych brakuje – zalegają w żołądku osoby starszej, powodując dyskomfort, wzdęcia i problemy z wypróżnianiem.

To jednak nie koniec. Wraz z wiekiem stopniowo zmniejsza się aktywność motoryczna w przewodzie pokarmowym, a w jelitach ubywa kosmków jelitowych – mimo dłuższego zalegania treści pokarmowej, wchłanianie składników żywieniowych jest znacznie utrudnione niż chociażby u osoby w średnim wieku.

Leżący tryb życia, a przez to niewielka aktywność fizyczna, dodatkowo potęguje te dolegliwości i spowalnia pracę układu trawiennego. Najczęstsze problemy u leżącego podopiecznego to: niedożywienie, osłabienie, bóle brzucha, wzdęcia i zaparcia. Dodatkowo brak ruchu oraz zmniejszona absorpcja witamin i minerałów z pożywienia sprawiają, że leżący podopieczny jest apatyczny i dużo łatwiej o pojawienie się u niego stanów depresyjnych.

Jak wygląda dieta osoby leżącej?

U osoby nieaktywnej fizycznie zmniejsza się zapotrzebowanie na energię. W związku z tym – w zależności od wzrostu czy wagi podopiecznego – zapotrzebowanie kaloryczne zmniejsza się do 1500-1900 kcal w przypadku seniorek i do 1700-2200 kcal u seniorów. Dzienna liczba posiłków powinna wahać się granicach 4-6. Optymalnie byłoby podawać 3 posiłki główne (śniadanie, obiad i kolację) oraz dwie niewielkie przekąski między posiłkami.

Ze względu na opisane wcześniej zmniejszenie możliwości organizmu w przyswajaniu składników odżywczych, w diecie nie może zabraknąć wartościowych, bogatych w błonnik, białko, witaminy i pierwiastki (cynk, żelazo, magnez) produktów spożywczych. Dodatkowo ważne jest, aby dieta była lekkostrawna.

Co podawać:

– posiłki bez tłuszczów zwierzęcych, najlepiej przygotowane na parze, duszone, pieczone;

– tłuszcze roślinne, np. olej lniany, oliwę z oliwek, olej kokosowy, olej z czarnuszki, które są znakomitym źródłem zdrowych kwasów tłuszczowych. Pozwalają one zachować sprawność intelektualną i dodają seniorowi energii;

– pełnoziarniste, ciemne pieczywo, będące znakomitym źródłem niezbędnych witamin, minerałów i błonnika, który ułatwia trawienie i zapobiega zaparciom;

– nabiał – mleko i jego przetwory są znakomitym źródłem wapnia i witaminy D. To dwa składniki chroniące kości przed demineralizacją kości i osteoporozą. Dodatkowo jogurty, kefiry czy zsiadłe mleko zawierają bakterie probiotyczne, które wspomagają trawienie i pomagają poradzić sobie z uporczywymi, bolesnymi zaparciami;

– płyny – senior powinien codziennie wypijać ich około 3 litrów. Może to być niegazowana woda, kompot, rozcieńczony sok, słaba herbata;

– warzywa i owoce – powinny być poddane obróbce cieplnej (ugotowane, uduszone, upieczone). Surowe mogą podrażnić delikatny układ trawienny seniora.

Czego nie podawać:

– ciemnego pieczywa na zakwasie,

– smażonych potraw,

– produktów z wysoką zawartością tłuszczu, trudnych do strawienia przez seniora, np. tłustych serów, mięs (np. kaczka, łosoś);

– wzdymających warzyw i owoców (rośliny strączkowe, śliwki itp.),

– używek (kawa, mocna herbata),

– gazowanych napojów,

– mocno przyprawionych potraw – należy unikać zwłaszcza zatrzymującej wodę w organizmie soli!

Leave your comment

Your email address will not be published.

2 Comments